Ev kiralamak yalnızca bütçeye uygun bir konut bulup sözleşme imzalamaktan ibaret değildir. Evin konumu, fiziksel durumu, ulaşım imkanları, toplam aylık giderleri ve kira sözleşmesinin şartları birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle uzun süre yaşanması planlanan bir evde, ilk bakışta fark edilmeyen bazı ayrıntılar ilerleyen dönemlerde önemli maliyetlere veya kullanım sorunlarına dönüşebilir. Bu nedenle kiralık bir konut seçerken yalnızca evin görünümüne değil, çevresine ve sözleşme koşullarına da dikkat etmek gerekir.
Bütçeyi Belirlerken Sadece Kiraya Odaklanmayın
Kiralık ev ararken ilk kriter genellikle aylık kira bedelidir. Ancak bir evin gerçek aylık maliyeti yalnızca kiradan oluşmaz.
Aidat, elektrik, su, doğal gaz, internet ve ulaşım gibi giderler de bütçeye dahil edilmelidir. Özellikle merkezi konumdaki bazı konutlarda kira daha yüksekken ulaşım giderleri azalabilir. Daha uygun kira bedeline sahip ancak iş veya okuldan uzak bir ev ise zaman ve ulaşım açısından daha maliyetli olabilir.
Bu nedenle ev seçmeden önce kira ile birlikte düzenli giderlerin yaklaşık toplamını hesaplamak daha sağlıklı bir karşılaştırma yapılmasını sağlar.
Konumu Günlük Hayatınıza Göre Değerlendirin
Bir evin iyi bir bölgede bulunması, herkes için aynı anlama gelmez. Önemli olan konumun kişinin günlük yaşamına ne kadar uygun olduğudur.
Ev değerlendirilirken;
-
İş veya okul ulaşım süresi,
-
Toplu taşıma duraklarına yakınlık,
-
Market ve eczane gibi temel ihtiyaç noktaları,
-
Hastane ve sağlık hizmetlerine erişim,
-
Otopark imkanları,
-
Bölgenin yoğunluğu ve gürültü seviyesi
gibi unsurlar göz önünde bulundurulmalıdır.
Mümkünse yalnızca gündüz değil, akşam saatlerinde de bölgeyi görmek faydalıdır. Gün içinde sakin görünen bir sokak, akşam saatlerinde farklı bir kullanım yoğunluğuna sahip olabilir.
Evin Fiziksel Durumunu Kontrol Edin
Evi gezerken yalnızca dekorasyona ve odaların görünümüne odaklanmamak gerekir. Kullanım sırasında sorun çıkarabilecek detaylar mümkün olduğunca önceden kontrol edilmelidir.
Duvarlarda nem veya küf izleri, pencere ve kapıların durumu, su tesisatı, musluklar, prizler, ısıtma sistemi ve kombi gibi unsurlar incelenebilir. Evin gün ışığı alma durumu ve odaların kullanım açısından yeterli olup olmadığı da değerlendirilmelidir.
Eşyaları bulunan bir ev kiralanacaksa hangi eşyaların evde bırakılacağı ve bunların mevcut durumları da teslim öncesinde netleştirilmelidir.
Aidat ve Ortak Giderleri Önceden Öğrenin
Özellikle site ve rezidanslarda aidat, aylık bütçenin önemli bir parçası olabilir. Bu nedenle yalnızca “aidat var mı?” diye sormak yerine güncel aidat tutarının ne olduğu ve hangi hizmetleri kapsadığı öğrenilmelidir.
Otopark, güvenlik, temizlik, spor alanları, havuz veya ortak sosyal alanlar gibi hizmetler aidat tutarını etkileyebilir.
Ayrıca taşınmaza ilişkin geçmişten kalan borçların veya olağan dışı ortak giderlerin bulunup bulunmadığının ilgili taraflardan öğrenilmesi, ileride yaşanabilecek anlaşmazlıkların önüne geçebilir.
Kira Sözleşmesini İmzalamadan Önce Okuyun
Kira sözleşmesi, kiracı ve ev sahibinin hak ve yükümlülüklerini belirleyen temel belgedir. Bu nedenle sözleşme aceleyle imzalanmamalıdır.
Sözleşmede özellikle;
-
Aylık kira bedeli,
-
Ödeme tarihi ve yöntemi,
-
Depozito tutarı,
-
Kira süresi,
-
Ortak gider ve aidatların kim tarafından karşılanacağı,
-
Bakım ve onarım sorumlulukları,
-
Evde bulunan demirbaşlar
gibi konuların açıkça belirtilmesine dikkat edilmelidir.
Kiracıya teslim edilen evin mevcut durumu da mümkün olduğunca kayıt altına alınmalıdır. Taşınma sırasında evin ve demirbaşların fotoğraflarını çekmek, ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda tarafların mevcut durumu karşılaştırabilmesine yardımcı olabilir.
Depozito ve Ödeme Konularını Netleştirin
Depozito konusunda tarafların ne üzerinde anlaştığı sözleşmede açıkça yer almalıdır. Ödemenin nasıl yapıldığına ilişkin kayıtların saklanması da önemlidir.
Kira bedeli ve diğer ödemelerde banka kanallarının kullanılması, tarafların ödeme geçmişini belgeleyebilmesini kolaylaştırır. Elden yapılan ödemelerde ise ödeme karşılığının belgelendirilmesine dikkat edilmelidir.
Evi Görmeden Karar Vermeyin
İlan fotoğrafları bir konut hakkında ilk fikir verebilir ancak evin gerçek durumunu tek başına göstermez. Fotoğraflardaki açı, ışık ve geniş açı çekimler nedeniyle mekanlar olduğundan farklı görünebilir.
Bu nedenle mümkün olduğunca evi yerinde görmek; odaların büyüklüğünü, ışık durumunu, ses seviyesini ve binanın genel durumunu değerlendirmek gerekir.
İlan ile gerçek durum arasında önemli bir fark bulunuyorsa, sözleşme imzalanmadan önce bu durumun netleştirilmesi önemlidir.
Sadece Evin Değil, Binanın da Durumunu Değerlendirin
Kiralık konut seçerken binanın yaşı, bakımı, asansörün durumu, ortak alanların temizliği ve genel fiziki koşulları da incelenmelidir.
Özellikle uzun süre oturulması planlanan bir evde binanın genel bakım durumu, dairenin iç özellikleri kadar önemlidir. Mümkünse bina yönetimi veya mevcut sakinlerden aidat, bakım çalışmaları ve binanın genel işleyişi hakkında bilgi alınabilir.
Doğru Ev, Sadece Uygun Fiyatlı Ev Değildir
İyi bir kiralık konut seçimi; kira bedeli, konum, fiziksel durum, ulaşım, aidat ve sözleşme şartlarının birlikte değerlendirilmesini gerektirir.
Bir ev ilk bakışta uygun fiyatlı görünse bile yüksek aidat, ulaşım masrafı veya bakım ihtiyacı toplam maliyeti artırabilir. Benzer şekilde biraz daha yüksek kira bedeline sahip ancak ulaşım ve günlük ihtiyaçlar açısından avantajlı bir konut uzun vadede daha uygun bir seçenek olabilir.
Bu nedenle karar vermeden önce “Bu evin aylık toplam maliyeti nedir, günlük hayatımı ne kadar kolaylaştırıyor ve sözleşme koşulları benim için uygun mu?” sorularını birlikte değerlendirmek, daha bilinçli bir kiralama kararı verilmesine yardımcı olur.
