Bir ev satın alırken tapu senedinde “kat irtifakı” veya “kat mülkiyeti” ifadeleriyle karşılaşmak oldukça yaygındır. Her iki kavram da apartman veya site gibi birden fazla bağımsız bölüm bulunan yapılardaki mülkiyet durumuyla ilgilidir. Ancak aralarında önemli farklar bulunur.
Peki kat irtifakı ve kat mülkiyeti nedir, aralarındaki temel farklar nelerdir?
Kat İrtifakı Nedir?
Kat irtifakı, henüz tamamlanmamış veya tamamlanması planlanan bir yapı üzerinde, ileride oluşturulacak bağımsız bölümlerin mülkiyetine ilişkin bir haktır.
İnşaat devam ederken daire, dükkân veya diğer bağımsız bölümler için kat irtifakı kurulabilir. Bu aşamada bağımsız bölümlerin projedeki konumu ve niteliği tapu sicilinde belirlenmiş olur.
Kat irtifakı bulunan bir taşınmazın satın alınması, tek başına yapının tamamlanmış ve iskân alınmış olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle satın alma öncesinde binanın mevcut durumu ve gerekli izinleri ayrıca kontrol edilmelidir.
Kat Mülkiyeti Nedir?
Kat mülkiyeti, tamamlanmış bir yapıdaki bağımsız bölümler üzerinde kurulan mülkiyet hakkıdır.
Daire, dükkân veya ofis gibi bağımsız bölümler kat mülkiyetine geçirildiğinde, her bağımsız bölüm ayrı bir mülkiyet olarak tapu sicilinde kayıt altına alınır.
Kat mülkiyeti bulunan bir taşınmazda bağımsız bölümün tapu kaydı, binanın tamamlanmış yapısıyla ilişkilidir. Ancak yalnızca tapuda “kat mülkiyeti” yazması, taşınmazla ilgili bütün kontrollerin yapılmasına gerek olmadığı anlamına gelmez.
Kat İrtifakı ve Kat Mülkiyeti Arasındaki Temel Farklar
İki kavram arasındaki en temel fark, yapının tamamlanma ve mülkiyet durumuyla ilgilidir.
Kat İrtifakıKat MülkiyetiYapılacak veya yapılmakta olan yapı için kurulabilir.Tamamlanmış yapıdaki bağımsız bölümler için kurulur.Bağımsız bölümler projeye göre belirlenir.Bağımsız bölüm üzerinde doğrudan mülkiyet hakkı bulunur.Yapının tamamlanmış olduğu anlamına gelmez.Yapının tamamlanmasıyla ilişkili mülkiyet aşamasıdır.İnşaat sürecindeki taşınmazlarda sık görülür.Tamamlanmış yapılarda görülür.
Bu nedenle bir taşınmazın tapusunda kat irtifakı bulunması tek başına olumsuz bir durum değildir. Taşınmazın mevcut durumu, yapı ruhsatı, iskân durumu ve tapu kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.
Kat İrtifakı Olan Ev Alınır mı?
Kat irtifaklı bir ev satın alınabilir. Ancak satın alma kararından önce taşınmazın neden kat mülkiyetine geçmediği ve yapının mevcut durumunun projeye uygun olup olmadığı araştırılmalıdır.
Özellikle binanın tamamlanıp tamamlanmadığı, yapı kullanma izin belgesinin (iskân) bulunup bulunmadığı ve tapudaki bağımsız bölüm bilgilerinin mevcut durumla uyumlu olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Kat Mülkiyetine Geçiş Nasıl Olur?
Yapı tamamlandıktan ve gerekli şartlar sağlandıktan sonra kat irtifakı, kat mülkiyetine dönüştürülebilir. Bunun için yapının ilgili mevzuata ve onaylı projesine uygunluğu ile gerekli belgelerin bulunması önem taşır.
Kat mülkiyetine geçiş işleminin nasıl yapılacağı, binanın durumuna ve gerekli belgelerin tamamlanmasına göre değişebilir.
Ev Alırken Hangisine Dikkat Edilmeli?
Bir ev satın alırken yalnızca tapuda kat irtifakı veya kat mülkiyeti yazmasına bakarak karar vermek doğru değildir.
Bunun yanında;
-
Tapudaki bağımsız bölüm bilgilerinin doğruluğu,
-
Yapının mevcut durumu,
-
Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi,
-
Taşınmazın projeye uygunluğu,
-
Tapuda ipotek, haciz veya şerh bulunup bulunmadığı
gibi konular da değerlendirilmelidir.
Özellikle kat irtifaklı bir taşınmaz satın alırken, tapu ve belediye kayıtlarının birlikte incelenmesi daha sağlıklı bir değerlendirme yapılmasına yardımcı olur.
Kat İrtifakı mı, Kat Mülkiyeti mi?
Kat irtifakı ve kat mülkiyeti birbirinin tamamen “iyi” veya “kötü” alternatifi değildir. Taşınmazın hangi aşamada olduğunu gösteren farklı hukuki durumları ifade ederler.
Kat irtifakı, özellikle inşaat aşamasındaki projelerde normal bir durum olabilir. Kat mülkiyeti ise tamamlanmış yapıdaki bağımsız bölüm mülkiyetini ifade eder.
Bu nedenle gayrimenkul satın alırken tapudaki ifadeyi tek başına değerlendirmek yerine taşınmazın gerçek durumu, resmî kayıtları ve gerekli belgeleri birlikte kontrol edilmelidir.
Önemli Not
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kat irtifakı ve kat mülkiyetine ilişkin işlemler taşınmazın ve yapının durumuna göre farklılık gösterebilir. Gayrimenkul satın almadan önce güncel tapu ve belediye kayıtlarının kontrol edilmesi, gerektiğinde uzman görüşü alınması önerilir.
