Bir tapu kaydını incelerken karşılaşabileceğiniz bölümlerden biri beyanlar hanesidir.
İlk bakışta teknik bir ayrıntı gibi görünse de bu bölümde taşınmazın hukuki veya fiili durumuyla ilgili önemli bilgiler bulunabilir.
Bu nedenle özellikle gayrimenkul satın alma aşamasında tapu kaydındaki beyanların ne anlama geldiğini bilmek önemlidir.
Beyanlar hanesi nedir?
Beyanlar hanesi, mevzuatın tapu sicilinde belirtilmesini öngördüğü bazı hukuki veya fiili durumların kaydedildiği bölümdür.
Beyan kaydı her zaman doğrudan yeni bir mülkiyet veya ayni hak oluşturmaz. Bunun yerine taşınmazla ilgili belirli bir durumun tapu sicilinde görünür hale gelmesini sağlayabilir.
Bu nedenle tapudaki bir beyanı değerlendirirken kaydın yalnızca adına değil, hangi mevzuata veya işleme dayanılarak oluşturulduğuna bakılması gerekir.
Beyan, şerh ve tescil aynı şey midir?
Hayır.
Tapu sicilindeki bu kavramlar birbirine yakın görünse de aynı işlevi taşımaz.
Tescil, mülkiyet, irtifak veya rehin gibi ayni hakların tapu siciline kaydedilmesinde temel işlemdir.
Şerh, kanunda öngörülen bazı kişisel hakların veya tasarruf yetkisini etkileyen durumların tapu siciline işlenmesiyle ilgilidir.
Beyan ise taşınmaz veya hak sahipliğiyle ilgili mevzuatın belirtilmesini gerekli gördüğü bazı durumların sicilde gösterilmesini sağlar.
Dolayısıyla tapu kaydında görülen her kayıt “şerh” olarak adlandırılmamalıdır.
Beyanlar hanesinde hangi bilgiler bulunabilir?
Beyanlar bölümünde yer alabilecek bilgiler taşınmazın niteliğine ve ilgili mevzuata göre farklılık gösterebilir.
Örneğin çeşitli kanunlar kapsamında taşınmazla ilgili bazı durumların, yönetim planına ilişkin bilgilerin, eklentilerin veya belirli kısıtlamaların sicilde beyan edilmesi söz konusu olabilir.
Ayrıca Web Tapu üzerinden maliklerin belirli şartlarla oluşturabildiği “işlem yapılamaz beyanı” gibi güvenlik amaçlı uygulamalar da bulunmaktadır.
Bu nedenle beyanlar hanesinde bir kayıt görülmesi durumunda kaydın tam metninin ve hukuki dayanağının incelenmesi önemlidir.
Beyan bulunan bir taşınmaz satın alınabilir mi?
Beyan bulunması tek başına taşınmazın satışının yapılamayacağı anlamına gelmez.
Beyanın niteliğine göre sonuç değişebilir.
Bazı kayıtlar yalnızca bilgi verme niteliğinde olabilirken bazıları tapu işlemlerinin gerçekleştirilme biçimi üzerinde etkili olabilir.
Bu nedenle gayrimenkul satın alırken “beyan var” veya “beyan yok” şeklinde yüzeysel değerlendirme yapmak yerine beyanın içeriğinin açıklığa kavuşturulması gerekir.
İşlem yapılamaz beyanı nedir?
Tapu güvenliğini artırmak amacıyla Web Tapu üzerinden kullanılabilen uygulamalardan biri, malikin kendi taşınmazı üzerine işlem yapılamaz beyanı koyabilmesidir.
Bu uygulama özellikle malikin bilgisi dışında işlem yapılması riskine karşı ek bir güvenlik aracı olarak kullanılabilir.
TKGM'nin Web Tapu sisteminde malik, ilgili taşınmazı seçerek bu beyanı tesis edebilir ve yine sistem üzerinden kaldırma işlemini gerçekleştirebilir.
Bu tür bir kayıt bulunduğunda tapu işlemi öncesinde beyanın mevcut durumunun kontrol edilmesi gerekir.
Ev satın alırken beyanlar neden kontrol edilmeli?
Gayrimenkul satın alırken çoğu kişi tapudaki malik adı, hisse oranı ve bağımsız bölüm numarasına odaklanır.
Ancak beyanlar bölümü taşınmazla ilgili ilk bakışta anlaşılmayan bilgiler içerebilir.
Özellikle:
-
Tapu kaydında açıklaması bilinmeyen bir beyan varsa,
-
Taşınmaz kat mülkiyetine veya kat irtifakına tabi ise,
-
Tapu üzerinde farklı kurumlara ilişkin belirtmeler bulunuyorsa,
-
Satış işlemini etkileyebilecek bir kayıt ihtimali varsa
bu bilgilerin işlemden önce açıklığa kavuşturulması önemlidir.
Beyanlar nasıl kaldırılır?
Her beyanın kaldırılması mümkün olmadığı gibi her beyan için aynı terkin yöntemi de uygulanmaz.
Kaydın hangi kanun veya işleme dayanarak oluşturulduğu, kaldırılma yöntemini de belirler.
Bazı beyanlar ilgili kurumun talebiyle, bazıları malik veya hak sahibinin başvurusuyla, bazıları ise kaydın dayanağı ortadan kalktığında terkin edilebilir.
Bu nedenle bir taşınmaz üzerindeki beyanın kaldırılmak istenmesi halinde öncelikle kaydın dayanağı belirlenmelidir.
Tapu kaydını bir bütün olarak değerlendirin
Gayrimenkul satın alırken yalnızca tapu senedinin üzerinde yazılı temel bilgilere bakmak yeterli değildir.
Taşınmazın güncel sicilinde:
-
Mülkiyet bilgileri,
-
Şerhler,
-
Beyanlar,
-
İpotekler,
-
Hacizler ve diğer takyidatlar
birlikte değerlendirilmelidir.
Sonuç olarak, beyanlar hanesi tapu kaydının göz ardı edilmemesi gereken bölümlerinden biridir. Buradaki kayıt her zaman satışa engel oluşturmaz ancak taşınmazın hukuki durumuyla ilgili önemli bilgiler verebilir.
Bu nedenle açıklaması bilinmeyen bir beyanla karşılaşıldığında işlem tamamlanmadan önce kaydın anlamının öğrenilmesi en güvenli yaklaşımdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tapu kaydındaki bir beyanın hukuki sonucu, kaydın türüne ve dayandığı mevzuata göre değişebilir.
